0651154952






 info@fermate.nu



Woensdag

Iedere woensdag, stipt om 5 uur, schoven zijn dochters met hun gezin aan tafel bij hun vader P.
Tien jaar lang, sinds het overlijden van zijn vrouw, kookte P. voor de kinderen en kleinkinderen, elke week weer, tot aan zijn overlijden in mei van dit jaar. Linzensoep, zuurkool of boerenkool. Eenvoudige Hollandse pot.

De uitvaart werd geregeld. Met veel verdriet en in goede harmonie. De dochters wisten precies wat ze geregeld wilden hebben, en waar, en met welke woorden en muziek. En ook dat afscheid was toevallig weer op een woensdagmiddag.

Na P.’s overlijden moesten de dochters van alles regelen. Abonnementen opzeggen, afspraken afzeggen, de as verstrooien. En P.’s huis werd verkocht. Het opruimen van de woning ging gepaard met veel emotie, overal lagen herinneringen.
P. was een man van weinig woorden. Over gevoelens praten deed hij al helemaal niet graag. De liefde voor zijn naasten liet hij merken door grote zorgzaamheid en kleine attenties. Even ongezien de fietsen nalopen van de kleinkinderen, zodat die altijd in orde waren. Een bloemetje neerzetten, dat je aantrof als je thuiskwam na een vakantie. Op de al eerder genoemde woensdagavonden lag er vanaf eind oktober meestal een chocoladeletter op je bord.
De voorwerpen die de familie tegenkwam met het leeghalen van het huis, vertelden allemaal hun eigen verhaal. De lelijke engel, die met kerst bovenin de boom moest hangen, de kerst-elpee van Heino die dan altijd werd gedraaid. De vele briefjes, de foto’s, de zelf gebouwde bedstee voor de kleinkinderen. Overal de brokjes voor de hond, die hij altijd in zijn zak stopte vóór hij op bezoek ging bij zijn kinderen.
En in de vriezer nog enkele porties linzensoep, zuurkool en boerenkool.

Over zes weken is de eerste kerst zonder P.
Maar eerst zijn eigen geboortedag, de eerste verjaardag van P. waarin ze hem zo zullen missen.
De familie zal dan vast weer samenzijn. Zuurkool eten. Het is tenslotte 21 november………. weer een woensdag

Lees meer

papa

Vandaag precies één jaar geleden overleed mijn vader. Hij was de laatste jaren ziek geweest en al meerdere keren waren wij al voor een laatste afscheid naar hem toe gegaan. Meerdere keren was het vals alarm. Tot die ochtend op 5 maart.
Hij had een hoge leeftijd bereikt, een mooi leven achter de rug,  woonde nog thuis met zijn vriendin en lag lekker in zijn eigen bed. Hij ontving nog geregeld bezoek, kon het goed vinden met de dames van de thuiszorg en met al die goede verzorging zou hij nog jaren kunnen doorleven. Dachten wij. Bijna tot aan zijn laatste dag behield hij zijn krachtige stem, zijn pretogen en zijn humor.

Een jaar later is het nu. Ik mis hem geregeld. De vader die altijd onder etenstijd opbelde, omdat hij wist dat hij ons thuis trof en niet heel lang hoefde te telefoneren. De vader die het liefst kapotte sokken droeg, want die zaten het lekkerst. De vader die zijn ongezouten mening gaf tegen iedereen. Die altijd blij was als je langskwam en die nooit verwijten maakte als je dat niet deed. Die zo trots op me was maar moeite had om hardop een compliment te geven. Die mij zo diep kon ontroeren op de enkele keren dat ik hem met tranen zag. Die met veel belangstelling kon informeren naar dingen waar je mee bezig was, maar zelf zoveel moeite had om zijn gevoelens echt te uiten. De vader die zo onverwacht geestig uit de hoek kon komen, en ook zo geestig bot kon zijn. Die zich zoveel zorgen kon maken om zijn dierbaren en schijt kon hebben aan wat mensen van hem dachten.

Op de dag van de uitvaart ging ik samen met mijn vriend naar de begraafplaats. Daar zouden we alle familie en vrienden ontmoeten, daar zou ik ook mijn kinderen treffen. En daar kwamen ze aanrijden. Zonder mijn bemoeienis waren ze er allemaal; keurig op tijd en keurig gekleed zoals opa dat kon waarderen. Met mijn volwassen kinderen bracht ik mijn vader weg. Die morgen besefte ik dat ik een generatie was opgeschoven.

Lees meer

Openbaar

Na een liefdevol afscheid lopen we de begraafplaats af. Ik stap in mijn auto en kijk naar de vertrekkende gasten. Net als de overledene zelf altijd, waren de meeste gasten vandaag goed gekleed. Men stapt met dure winterjassen en design schoenen in deftige auto’s. Ik zie een parkeerwachter lopen. En verderop nog één. En nog één; er komen een heleboel mannen in eenzelfde jasje naar de begraafplaats toe. Dan zie ik wat er op dat jasje staat geschreven; Satudarah. Mannen en vrouwen in zwarte jassen met gele letters en zonnebrillen. Tientallen motoren vullen de vrijgekomen parkeerplaatsen. In de verte staan politiewagens de boel te surveilleren.  

Ook dat is zo bijzonder van een openbare begraafplaats; het is één van de weinige plekken die wérkelijk voor iedereen toegankelijk zijn, waar je iedereen kunt treffen en waar iedereen welkom is.

Lees meer

De liefde is groter

De dood is zo groot, maar de liefde is groter
Herken je een geur of een kleur of een  klank
De dood is zo groot, maar de liefde is groter
Dwars door de wolken is zichtbaar de zon
zie je een veertje, zomaar op straat
herken je een teken, een glimlach, een voetstap
valt je oog op een sieraad, een sleutel die weg was
een recept vol herinnering, een stad of muziek
en stop dan
en luister
en koester
en huiver
de dood is zo groot maar de liefde is groter
die stip aan de hemel, die schelp op het strand
de steen in het water, de stok op het pad
die zijn er niet zomaar, die zijn er voor jou
de dood is zo groot, maar de liefde is groter
en noem dan die naam, noem hem hard of heel zachtjes
maar noem dan die naam met heel je hart
zo zal die ene nooit volledig verdwijnen
Want de dood is zo groot maar de liefde is groter

 Karien Hermanns mei 2017

Lees meer

Wilsterflappen

Als ik klaar bent met het schrijven van het levensverhaal, dan blijf ik nog met zoveel verhalen over. Maar je kunt nu eenmaal niet álles vertellen, daarvoor ontbreekt het domweg aan tijd. Zo vertel ik niet dat ze, als één van de oudsten in het grote gezin, soms de kleintjes op bed bracht. En dat ze hen dan kneep, als ze niet meteen stil waren. Of dat zij met dat hele grote gezin in een kleine arbeiderswoning woonden, waar de kinderen geen eigen kamer hadden, niet eens een eigen bed. En dat ze ging trouwen een paar dagen ná haar 21e verjaardag, omdat ze anders toestemming hadden moeten vragen aan hun ouders. Ze hadden die toestemming wel gekregen, maar ze wilden die belachelijke wet omzeilen.  Allemaal verhalen die niet alleen vertellen over haar leven, maar ook over de tijd van toen. Met als grootste verschil met nu, de grote rol die de natuur speelde in ieders leven. Men was veel meer buiten. Men was zich veel meer bewust van het verschil tussen dag en nacht en van de seizoenen. Als jong meisje heeft zij nog meegemaakt dat haar vader een wilsterflapper was. Wilsterflappers, dat waren mannen die gingen jagen op goudplevieren. Een erg onzeker bestaan. Soms ving hij weken niets, maar als dan opeens het weer omsloeg en er wintertrek uit het Oosten kwam, kwam vader thuis met zakken vol wilsters.

Wilsterflappen, kievitseieren zoeken, met een kruik naar bed, op de pof naar de kruidenier, de schillenboer die langs kwam……lang vervlogen tijden. Helaas kunnen niet alle verhalen die worden verteld tijdens de voorbereidende gesprekken worden genoemd tijdens het afscheid.

Lees meer

Kopje koffie

Na de uitvaart help ik even mee met het opruimen van de aula. Als ik naar buiten loop kom ik in de gang een oudere vrouw tegen die duidelijk naar iets loopt te zoeken. “Kan ik u misschien helpen”. “Ja, ik zoek mijn man, die zou hier nu zijn”. De meeste bezoekers zitten nog in de koffieruimte dus ik bied aan met haar mee te lopen om haar man te zoeken. Ze verwacht niet dat haar man daar zal zitten. “Mijn man is overleden en is vorige maand hier gecremeerd, ik kom vandaag zijn as ophalen”.

We kijken elkaar aan en willen beide dat haar man gewoon binnen een kopje koffie zit te drinken.

Lees meer